Table de lecture

Le Professeur Sicking de Leyde (Leiden) m’a confié un jour qu’il arrêtait la lecture d’un livre dès que l’auteur faisait un faux-pas. Un raisonnement erroné, un mot mal placé, un passage faible le conduisait à abandonner sans pitié la lecture du livre ou de l’article. Je ne sais pas si je dois admirer ou rejeter cette façon de choisir ses lectures. Un auteur n’a-t-il pas le droit à une seconde chance ? Un passage plein de force ne peut-il pas suivre un passage médiocre? Ne faut-il pas prendre connaissance des idées que, de premier abord, on ne partage pas ?

Le critique littéraire français, Valéry Larbaud, avait l’habitude d’écrire ses recensions dans le train. Quand il avait fini un livre ou que celui-ci ne lui plaisait pas, il le jetait par la fenêtre. Beaucoup d’auteurs français ont ainsi atterri entre les rails de Gare de l’Est. Il m’est arrivé de lire un livre de Larbaud dans un train. C’était un magnifique et passionné portrait de Saint Jérôme, le patron des traducteurs. Quand je l’ai eu fini, j’ai tenté de le jeter par la fenêtre. Sans succès !

Il y a de nombreuses façons de finir une lecture, de rendre une appréciation sur un ouvrage. Mes lectures, elles, s’arrêtent souvent à mon bureau. Les livres attendent entre les papiers d’être rangés sur la bibliothèque. J’ai toujours l’intention d’écrire quelque chose à leur sujet mais l’intention ne se transforme pas toujours, loin de là, en réalisation. Dans cette rubrique, j’ai rassemblé les commentaires que j’ai concrétisés par écrit. Quelques-uns m’ont été demandés par des revues (périodiques, magazines) et ont déjà été publiés mais pour la plupart, je les ai écrits de ma propre initiative. Ils sont là pour conserver quelque chose de ces merveilleuses lectures, souvent intemporelles et également pour  partager celles-ci avec les autres.

Pour un aperçu des textes, cliquez ici !

Voor overzicht teksten klik hier.

Leestafel

De Leidse hoogleraar Sicking vertelde me eens, dat hij stopte met het lezen van een tekst als de schrijver een misstap beging: bij een verkeerde redenering, misplaatst woord of klein moment van zwakte legde hij het boek of artikel genadeloos weg. Ik wist niet of ik die strenge en scherpe manier van lezen moest bewonderen of verwerpen. Zou een schrijver geen tweede kans verdienen? Zou na een zwakke passage niet opnieuw een krachtige kunnen volgen? En zou het niet de moeite waard kunnen zijn, om kennis te nemen van inzichten die je niet onmiddellijk deelt?

De Franse literatuurcriticus Valéry Larbaud had de gewoonte om zijn recensies in de trein te schrijven. Als hij klaar was met een boek, of als het hem niet beviel, gooide hij het uit het raam. Zo kwamen heel wat Franse schrijvers terecht tussen de rails bij het Gare de l'Est. Ik heb één keer een boek van Larbaud in de trein gelezen: een schitterend en hartstochtelijk geschreven portret van Hieronymus, patroon der vertalers. Toen ik het uit had, heb ik geprobeerd het uit het raam te gooien. Het is me niet gelukt.

Zo zijn er veel manieren om te stoppen met lezen en boek te beoordelen. Mijn lectuur eindigt vaak aan de schrijftafel: de boeken zwerven er een tijdje rond tussen de papieren, voordat ze een plekje krijgen in de kast. Ik neem me voor om er iets over te schrijven, maar lang niet altijd lukt dat. In deze rubriek bundel ik de besprekingen van boeken die ik wél heb gemaakt. Sommige zijn gemaakt op verzoek van tijdschriften en eerder gepubliceerd. De meeste besprekingen komen echter voort uit eigen initiatief. Ze zijn bedoeld om iets van dat heerlijke en vaak tijdloze lezen vast te houden en met anderen te delen.